معرفی کتاب: تکامل

مشخصات کتاب:

  • عنوان: تکاملکتاب تکامل مارک ریدلی
  • نویسنده: مایکل ریدلی
  • ترجمه: عبدالحسین وهاب‌زاده
  • ناشر: جهاد دانشگاهی مشهد
  • سال چاپ: ۱۳۹۱
  • تعداد صفحه: ۶۵۴

کتاب تکامل مارک ریدلی به‏ صورت بهترین کتاب درسی تکامل درآمده است. این کتاب خواندنی و جذاب و در عین حال متوازن و عمیق، داستان تکامل را از تاریخچه ‎ی مطالعات تا جدید‌ترین تحولات نظریه ‎ی تکاملی بازمی‎ گوید.

سومین ویرایش این کتاب موفق درسی در برگیرنده ‎ی اطلاعات به ‎روز و وسیعا گسترش ‎یافته ‎ایست. قسمت‎‌های مربوط به‎ سازگاری و تنوع، تجدید سازمان‏ شده تا فهم آنرا روشن‏‌تر و سیال ‏‌تر سازد و قسمت‏‌های کاملا به‏ روزش در مورد تکامل جنسیت و اضافه ‏شدن مثال ‏هایی در مورد گیاهان همگی به‏ شکل‏ گیری این ویرایش جدید کمک کرده‏‌اند.

کتاب تکامل نمایانگر یک نگاه قوی و متوازن به ژنتیک جمعیت است و ارایه‎ ی مثال‎‌های فراوان کاربردی از گیاهان و جانوران، این ویرایش اخیر را بس جذاب‎‌تر و دست‎یافتنی ‎‌تر می‌‎ کند.

زیست‌شناسی تکا‌ملی یک علم بالنده است. فهرست موضوع‌های متنوع آن به‌گونه‌ای هول‌انگیز می‌نماید. امروزه زیست‌شناسان تکاملی در رشته‌های چندی از علوم به‎پژوهش مشغولند که برخی از آن‌ها همچون ژنتیک ملکولی جوان است و شتابان در‌حال‌گسترش و بعضی دیگر چون ریخت‌شناسی و جنین‌شناسی است که یافته‌های خود را با تأمل بیشتر و در طی روندی طولانی گرد‌آورده‌اند. زیست‌شناسان تکاملی با مواد گوناگونی کار می‌کنند که از مادهٔ شیمیا‌یی سا‌ده و عریان در لولهٔ آزمایش تا رفتار حیوانات در جنگل و فسیل‌های گرد‌آوری‌شده از سنگ‌ها و صخره‌های لخت و بی‌آب‌و‌علف متغیر است.

با این‌وصف ایدهٔ زیبا، و به‌سادگی قابل‌فهم تکامل ازطریق انتخاب طبیعی را می‌توان در همهٔ این عرصه‌ها به‌شیوهٔ علمی آزمود. این یکی از نیرومند‌ترین ایده‌های عرصهٔ تمامی علم و تنها نظریه‌ا‌ی‌است که می‌تواند به‌جد مدعی یکپارچه‌نمودن زیست‌شناسی باشد.

این علم توان آن‌را دارد که به‏‌واقعیت‌های متنوعی، از آنچه در یک قطرهٔ با‌ران می‌گذرد تا پدیده‌های زیبا و رنگارنگ موجود در یک باغ گیاه‌شناسی و گله‌های غرنده و شتابان شکارهای بزرگ معنا بخشد. از این نظریه می‌توان در درک موضوع‌هایی نظیر خصوصیات زمین ـ شیمیایی سرچشمه‌ی حیات تا نسبت‌های گازی هواسپهر کنونی زمین سود جست. همان‌طور‌که تئودیوس دابژانسکی، یکی از برجسته‌ترین زیست‌شناسان تکاملی قرن بیستم گفته، کلامی که به‌وسعت نقل‌قول می‌شود و اغراقی نیز در آن نیست، «هیچ‌چیز در زیست‌شناسی نیست که خارج از پرتو تکامل مفهومی داشته‌باشد».

فهرست مطالب

پیشگفتار نویسنده

پیشگفتار مترجم

بخش ۱: مقدمه

۱. طلوع زیست‌شناسی تکاملی

تکامل یعنی تغییر موجودات زنده از طریق نسب همراه با تغییر

موجودات زنده از خود سازگاری نشان می‌دهند

پیشینه کوتاهی از زیست‌شناسی تکاملی

تکامل پیش از داروین

چارلز داروین

پذیرش داروین

تلفیق نوین

۲. ژنتیک ملکولی و مندلی

توارث از طریق مولکولهای DNA است که از والدین به فرزندان می‌رسند

اطلاعات مورد استفاده در ساختار پروتئین‌های بدن توسط DNA رمزگذاری می‌شود

اطلاعات موجود در DNA از طریق ترجمه و نسخه برداری رمز گشایی می‌شوند

در یعضی از گونه‌ها مقدار زیادی DNA ی غیرکدکننده موجود است

در طی نسخه برداری DNA ممکن است خطاهای موتاسیونی صورت بگیرد

نرخ به روز موتاسیون‌ها را می‌توان اندازه گرفت

موجودات دیپلوئید ازهرژن دوسری به ارث می‌برند

ژن‌ها بر اسا نسبت‌های مشخص مندلی به ارث می‌رسند

چنانچه سازو کار توارثی به صورت غیرمندلی و آمیخته می‌بود نظریه داروین احتمالا صدق نمی‌کرد

۳. شواهد تکامل

در مورد تاریخ حیات سه نظریه احتمالی را می‌شناسیم

تکامل در مقیاس کوچک را می‌توان در عمل مشاهده کرد

تکامل را به صورت تجربی نیز می‌توان ایجاد کرد

درهم آمیزی و شباهت‌های فتوتیپی دو مفهوم از گونه را مطرح می‌کنند

گونه‌های حلقه نشان می‌دهند که تغییرات درون یک گونه ممکن است ت آن حد وسیع باشد که گونه تازه‌ای به وجود اورد

گونه‌های تولید مثلی جدید را به طور تجربی نیز می‌توان ایجاد کرد

مشاهدات کوچک -مقیاس را می‌توان برای موارد درازمدت بسط داد

گروههای موجودات زنده مشابهت‌های همساخت دارند

همساختی‌های مختلف با یکدیگر همبستگی دارند و می‌توان آن‌ها را به صورت سلسله مراتبی طبقه بندی کرد

شواهد فسیلی برای تغییر و تبدیل گونه‌ها موجود است

ترتیب ظهور گروه‌های عمده در مدارک فسیلی حاکی از روابط تکاملی بین آنهاست

خلاصه‌ای از شواهد تائیدکننده تکامل

خلقت باوری هیچ توجیهی برای سازگاری ندارد

خلقت باوری علمی جدید به لحاظ علمی قابل دفاع نیست

۴. انتخاب طبیعی و تغییرات

تنازع بقا در طبیعت جریان دارد

انتخاب طبیعی، مشروط به شرایط به خصوص، در حال عمل است

انتخاب طبیعی هم توجیه گر تکامل است و هم توجیه گر سازگاری

انتخاب طبیعی ممکن است جهت دار، تثبیت گر یا آشوبگر باشد

تغییرات در جمعیت‌های طبیعی گسترده است

افراد جمعیت از نظر موفقیت تولید مثلی تغییرات نشان می‌دهند

موتاسیون و نوترکیبی موجب تغییرات تازه می‌شوند

تغییرات حاصل از نوترکیبی و موتاسیون نسبت به سمت و سوی سازگاری تصادفی‌اند

بخش۲: ژنتیک تکاملی

۵. تئوری انتخاب طبیعی

ژنتیک جمعیت به ژنوتیپ و بسامد ژنی توجه دارد

یک مدل اولیه از ژنتیک جمعیت دارای چهار مرحله اصلی است

چنانچه انتخاب در بین نباشد بسامدهای ژنوتیپی در معادلهٔ هاردی-واینبرگ قرار می‌گیرند

با یک مشاهده ساده می‌توان دید که آیا ژنوتیپ‌های یک جمعیت در تعادل هاردی-واینبرگ هست یا نه

معادله هاردی-واینبرگ به لحاظ مفهومی، تاریخی و در پژوهش‌های علمی و همچنین در کارکرد مدلهای نظری اهمیت دارد

ساده‌ترین مدل انتخاب مربوط به یک آلل برگزیده در یک لوکوس است

مدل انتخاب را در مورد شب پره‌های فلفلی می‌توان به کار برد

مقاومت حشره‌ها به آفت زدا‌ها مثالی از انتخاب طبیعی است

شایستگی‌ها ارقام مهمی در نظریه تکامل‌اند و آن‌ها را به سه روش اصلی می‌توان محاسبه کرد

انتخاب طبیعی که روی یک آلل مطلوب در یک لوکوس واحد عمل می‌کند به عنوان مدل عمومی تکامل به حساب نمی‌آید

یک موتاسیون نامطلوب واژگردان به بسامد تعادلی قابل محاسبه‌ای تکامل می‌یابد

امتیاز ناجور تخمی

شایستگی یک ژنوتیپ ممکن است به باروری آن وابسته باشد

جمعیت‌هایی با تقسیمات فرعی نیازمند اصول ژنتیک جمعیت متفاوتی هستند

۶. رویدادهای تصادفی در ژنتیک جمعیت

بسامد آلل‌ها در یک فرایند تصادفی به نام رانش ژنتیکی در طی زمان تغییر می‌کند.

رانش تصادفی می‌تواند یک ژن را جایگزین دیگری کند

تعادل‌های هاردی-واینبرگ برفرض نبودن رانش ژنتیکی استوار است

رانش خنثی به مرور زمان قطاری از جورتخم‌ها را به بار می‌آورد

در اثر وجود موتاسیون‌های خنثی همواره مقدار معینی از چندریختی در جمعیت وجود دارد

اندازه جمعیت و اندازه جمعیت موثر

۷. انتخاب طبیعی و رانش تصادفی در تکامل ملکولی

رانش تصادفی و انتخاب طبیعی هر دو به لحاظ نظری می‌توانند تکامل ملکولی را توصیف کنند

نرخ تکامل ملکولی و مقدار جورهای ژنتیکی را می‌توان اندازه گرفت

بدون تردید نرخ تکامل ملکولی ثابت‌تر از آن است که تحت کنترل انتخاب طبیعی دانشته شود

ساعت ملکولی نوعی تاثیر زمان نسل از خود بروز می‌دهد

تئوری تقریبا خنثی

نرخ تکامل و محدودیت کنشی

نتیجه گیری و تذکر: تغییر گفتمان خنثی باوری

توالی ژنومیک به یافتن راههای جدیدی در مطالعه تکامل ملکولی منجر شده است

نتیجه گیری: ۳۵ سال پژوهش در تکامل ملکولی

۸. ژنتیک جمعیت دو لوکوسی و چند لوکوسی

تقلید در پروانهٔ PAPILIO با بیش از یک لوکوس کنترل می‌شود

ژنتیک دو لوکوسه با بسامدهای هاپلوتیپ سروکار دارد

بسامدهای هاپلوتیپ‌ها ممکن‌است در تعادل پیوستگی باشند یا نباشند

ژن‌های HLA انسان یک سیستم ژنی چند لوکوسه‌اند

عدم تعادل پیوستگی به‌دلایل چندی ممکن‌است وجود داشته باشد

مدل‌های دولوکوسه از انتخاب طبیعی را می‌توان ارائه کرد

در مدل‌های دولوکوسه مفت‌سواری روی می‌دهد

روفتن انتخابی می‌تواند شواهدی از انتخاب در توالی DNA فراهم کند

عدم تعادل پیوستگی ممکن‌است مفید‌‌، خنثی یا زیانبار باشد

رایت مفهوم تأثیرگذار توپوگرافی سازشی را ابداع نمود

تئوری تکاملی تعادل متغیر

۹. ژنتیک کمّی

در یکی از سهره‌های داروین تغییرات آب و هوا موجب به‌پیش راندن تکامل اندازهٔ منقار شده است

ژنتیک کمّی با صفاتی سروکار دارد که با شمار زیادی از ژن‌ها کنترل می‌شوند

تغییرات را می‌توان به اثرات ژنتیکی و محیطی تقسیم نمود

واریانس یک صفت به تأثیرهای ژنتیکی و محیطی تقسیم می‌شود

خویشاوندان دارای ژنوتیپ‌های مشابه‌اند و این خود همبستگی بین آن‌ها ایجاد می‌کند

توارث‌پذیری به آن سهم از واریانس فنوتیپی گویند که جمع‌پذیر باشد

توارث‌پذیری یک صفت واکنش آن به انتخاب طبیعی را معیّن می‌کند

روابط بین ژنوتیپ و فنوتیپ ممکن‌است خطی نباشد و لذا واکنش‌های قابل ملاحظه‌ای نسبت به انتخاب به‌وجود آورد

انتخاب تثبیت‌گر موجب کاهش تغییرپذیری یک صفت می‌شود

صفات در جمعیت‌های طبیعی که در معرض انتخاب تثبیت‌گر باشند تغییرات ژنتیکی نشان می‌دهند

سطح تغییرات ژنتیکی جمعیت‌های طبیعی به‌طور کامل معلوم نیست

بخش۳: سازگاری و انتخاب طبیعی

۱۰. توجیه سازگاری

انتخاب طبیعی تنها توجیه شناخته‌شدهٔ ممکن برای سازگاری است

در مطالعهٔ تکامل تکثّرگرایی مناسب است اما نه درمورد سازگاری

انتخاب طبیعی‌‌، در اصل‌‌، تمام سازگاری‌های شناخته‌شده را توجیه می‌کند

تکامل سازگاری‌های جدید با طی مراحل پیوسته و از سازگاری‌های پیشین است اما تداوم این مراحل فرم‌های مختلفی به‌خود می‌گیرد

ژنتیک سازگاری

در مطالعات سازگاری از سه روش اصلی استفاده می‌شود

سازگاری‌های موجود در طبیعت کامل نیستند

چگونه می‌توان سازگاری‌ها را شناخت

۱۱. واحد انتخاب

آن وجودی که از فواید سازگاری‌های حاصل از انتخاب طبیعی سود می‌برد کدام است؟

انتخاب طبیعی سازگاری‌هایی به‌وجود آورده که ترازهای مختلف سازمانی از آن بهره می‌برند

یک مفهوم دیگر از «واحد انتخاب» یعنی آن چیزی‌که بسامدش به‌طور مستقیم توسط انتخاب طبیعی تنظیم می‌شود

دو مفهوم از «واحد انتخاب» بایکدیگر سازگارند: یکی آنکه واحدی را مشخص می‌کند که به‌طورکلی از خود سازگاری فنوتیپی نشان می‌دهد، و دیگری آنکه می‌گوید چیزی‌که بسامدش به‌طورکلی با انتخاب طبیعی تنظیم می‌شود

۱۲. سازگاری‌ها در تولیدمثل جنسی

وجود جنسیت یک مسئلهٔ برجسته و حل‌ناشده در زیست‌شناسی تکاملی است

در دو تئوری اصلی امتیازهای کوتاه مدتی برای جنسیت می‌توان یافت

نتیجه‌گیری: به‌طور قطعی مشخص نیست که جنسیت به چه ترتیب سازشی است

تئوری انتخاب جنسی بسیاری از تفاوت‌های نر و ماده را توجیه می‌کند

نسبت جنسی یک سازگاری به‌خوبی شناخته شده است

سازگاری‌های مختلف در ترازهای متفاوتی از جزئیات قابل‌فهم‌اند

بخش ۴:تکامل و تنوع

۱۳. مفاهیم گونه و تغییرات درون‌گونه‌ای

تعریف و تشخیص گونه‌ها در عمل برمبنای صفات فنتیک است

چندین مفهوم به‌شدت به‌هم مرتبط از گونه وجود دارد

موانع منزوی‌کننده

تفاوت‌های جغرافیایی در درون یک گونه را براساس ژنتیک جمعیت و فرایندهای بوم‌شناختی می‌توان فهمید

«تفکر جمعیتی» و «تفکر تیپولوژیک» دو شیوه نگاه به تنوع زیستی است

تأثیرهـای بوم‌شناختی بر فـرم گونه را به‌صورت پدیدهٔ جابه‌جایی صفحات می‌توان دید

بین سه مفهوم گونهٔ فنتیک، بوم‌شناختی و زیست‌شناختی برخی از مسائل بحث‌انگیز است

مفاهیم تاکسونومیک می‌تواند واقعی یا صوری باشد

نتیجه‌گیری

۱۴. گونه‌زایی

چگونه یک گونه به دو گروه افرادِ به‌لحاظ تولیدمثلی منزوی تقسیم می‌شود

گونه‌ای که به‌تازگی درحال تکامل است به‌لحاظ نظری ممکن‌است با جدّ خود رابطهٔ همجا، ناهمجا یا پیراجا داشته باشد

انزوای تولیدمثلی ممکن‌است محصول فرعی واگرایش در جمعیت‌های ناهمجا باشد

تئوری انزوای پس‌تخمی دوبژانسکی- مولر

یک نتیجه‌گیری موقت: دو قاعدهٔ کلی درمورد گونه‌زایی

تقویت

بعضی از گونه‌های گیاهی ازطریق دورگ‌گیری سرچشمه گرفته‌اند

گونه‌زایی ممکن‌است در جمعیت‌های غیر-ناهمجا، خواه همجا یا پیراجا، روی دهد

گونه‌زایی پیراجا

گونه‌زایی همجا

تأثیر انتخاب جنسی بر گونه‌زایی یکی از روندهای پژوهشی کنونی است

شناسایی ژن‌های مسبب انزوای تولیدمثلی یکی دیگر از روندهای کنونی پژوهشی است

نتیجه‌گیری

 ۱۵. بازسازی تبار‌شناسی

تبار‌شناسی رابطه اجدادی بین گونه را بیان می‌کند

با استفاده از تکنیک‌های کلادیستیک تبارزایی را از روی صفات ریخت‌شناختی استنباط می‌کنیم

در نتیجه‌گیری‌های تبار‌شناختی شواهد همساختی قابل‌اعتماد و شواهد همساخت‌نمایی غیرقابل‌اعتمادند

همساختی را با استفاده از چندین معیار می‌توان از همساخت‌نمایی بازشناخت

در شناخت روابط تبار‌شناختی همساختی‌های اشتقاق‌یافته شاخص‌های معتبرتری هستند تا همساختی‌های اجدادی

با استفاده از چندین شیوه می‌توان به قطبیت حالات صفات پی برد

‌گاه پس از تجزیه‌وتحلیل کامل کلادیستیک نیز بعضی تضادهای صفات همچنان باقی می‌ماند

اهمیت توالی ملکولی در نتیجه‌گیری‌های تبار‌شناختی حتی به‌طور روزافزون بالا می‌رود، این توالی‌ها خصوصیات کاملاً مشخص و متمایزی دارند

برای استنباط تبار‌شناسی از توالی‌های ملکولی چندین روش آماری وجود دارد

تبار‌شناسی ملکولی در عمل

در تبار‌شناسی ملکولی با چندین مسئله روبه‌رو شده‌ایم

با استفاده از ژن‌های پارالوگ می‌توان درختان بی‌ریشه را به ریشه‌دار تبدیل کرد

شواهد ملکولی در تجزیه‌وتحلیل روابـط تبـارشنـاختی انسان شـواهـد دیرین‌شناسی را با موفقیت به چالش کشید

درختان بی‌ریشه را از شواهد دیگری نظیر وارونگی کروموزومی مگس‌های سرکهٔ هاوایی نیز می‌توان استنباط کرد

نتیجه‌گیری

۱۶. رده‌بندی و تکامل

زیست‌شناسان گونه‌ها را به‌صورت گروه‌های سلسله‌مراتبی طبقه‌بندی می‌کنند

برای طبقه‌بندی اصول فنتیک و تبار‌شناختی وجود دارد

سه مکتب طبقه‌بندی عبارت‌اند از فنتیک، کلادیستیک و تکاملی

رده‌بندی تبار‌شناختی از روابط استنتاج‌شدهٔ تبار‌شناختی بهره می‌گیرد

تاکسونومی تکاملی ‌تلفیقی از اصول فنتیک و تبار‌شناختی است

اصل واگرایی توجیه‌کنندهٔ سلسله‌مراتبی‌بودن تبار‌شناسی است

نتیجه‌گیری

۱۷. جغرافیای زیستی تکاملی

گونه‌ها توزیع جغرافیایی تعریف‌شده‌ای دارند

ویژگی‌های بوم‌شناختی یک گونه پراکندگی جغرافیایی آن‌را محدود می‌دارد

گستره‌های جغرافیا تحت‌تأثیر پراکنش‌اند

پراکندگی‌های جغرافیایی تحت‌تأثیر اقلیم قرار دارد، آن‌طورکه در دوره‌های یخبندان نیز چنین بوده

در مجمع‌الجزایر‌ها واگرایش‌های سازشی محلی روی می‌دهد

توزیع جغرافیایی تحت‌تأثیر رویدادهای ویکارینس است که برخی از آن‌ها را حرکت تکتونیک صفحه سبب می‌شود

تبادل بزرگ آمریکایی

نتیجه‌گیری

بخش۵ تکامل کلان

۱۸. تاریخ حیات

فسیل‌ها موجودات زندهٔ گذشتهٔ حفظ‌شده در سنگ‌های رسوبی‌اند

زمان‌های زمین‌شناختی را به‌یک‌ سری از دوران‌ها، دوره‌ها و عصر‌ها تقسیم می‌کنند

تاریخ حیات: پری‌کامبرین

فوران کامبرین

تکامل گیاهان خشکی

تکامل مهره‌داران

تکامل انسان

تکامل کلان ممکن‌است بسط‌‌ همان تکامل خرد باشد یا نباشد

۱۹. ژنومیک تکاملی

آگاهی روبه‌گسترش ما از توالی‌های ژنوم طرح پرسش و یافتن پاسخ درمورد تکامل ژنوم‌ها را ممکن کرده است

ژنوم انسان تاریخ ژن‌های انسانی ازمراحل اولیهٔ حیات تا به امروز را مستند می‌کند

تاریخچهٔ همانندسازی را می‌توان از روی توالی ژنومیک دریافت کرد

با ازدست‌رفتن ژن‌ها ممکن‌است اندازهٔ ژنوم کوچک شود
ادغام همزیستانه و انتقال افقی ژن بین گونه‌ها بر تکامل ژنوم تأثیر می‌گذارد

کروموزوم‌های جنسیX/۲ نمونه‌ای از پژوهش‌های ژنومی در سطح کروموزومی است

اطلاعات توالی ژنومی می‌تواند در مطالعهٔ تاریخ DNAی غیرکدکننده به‌کار آید

نتیجه‌گیری

۲۰. زیست‌شناسی تکاوین (تکوین-تکامل)

تغییرات تکوین و ژن‌های کنترل‌کنندهٔ آن کارپایهٔ ریخت‌شناسی را تشکیل می‌دهند

تئوری تبارنمایی یک ایده کلاسیک (عمدتاً مردود) درمورد رابطهٔ بین تکوین و تکامل است

تکـامل انسان از اجداد انسان‌ریختش احتمـالاً ازطریق تغییرات در ژن‌های تنظیم‌کننده بوده است

اخیراً بسیاری از ژن‌های تنظیم‌کننده تکوین تشخیص داده شده است

کشفیات جدید ژنتیک تکوینی مفهوم همساختی را به چالش کشیده و آن‌را مشخص کرده است

مجموعهٔ ژن‌های هاکس در دو مرحله از تکامل حیوانات گسترش یافته است

تغییرات بروز جنینی ژن‌ها با تغییرات تکاملی در ریخت‌شناسی مرتبط است

تکامل سوئیچ‌های ژنتیکی امکان نوآوری‌های تکاملی را فراهم می‌آورد و سیستم را تکامل‌پذیر‌تر می‌کند

نتیجه‌گیری

۲۱. نرخ‌های تکامل

نرخ‌های تکامل را می‌توان برمبنای واحد «داروین» که در اینجا با مطالعهٔ تکامل اسب‌ها نشان داده شده، بیان کرد

علت تغییرات در نرخ‌های تکاملی چیست؟

تئوری تعـادل منقطع، با به‌کار‌گرفتن تئوری گونه‌زایی ناهمجا، سعی بر پیش‌بینی الگوی تغییرات در مدارک فسیلی دارد

شواهد تأییدکنندهٔ تعادل منقطع و تدرّج تباری کدامند؟

همان‌طورکه از مطالعهٔ «فسیل‌های زنده‌یی» نظیر ماهی شش‌دار برمی‌آید، نرخ‌های تکامل را می‌توان با استفاده از تغییرات ناپیوسته اندازه گرفت

با استفاده از داده‌های تاکسونومیک نیز می‌توان نرخ تکامل گروه‌های تاکسونومیک بالا‌تر را توصیف کرد

نتیجه‌گیری

۲۲. هم‌تکاملی

همتکاملی می‌تواند سبب بروز همسازگاری بین دو گونه شود

همسازگاری حکایت از همتکاملی دارد اما دلیل قطعی آن نیست
همتکاملی حشره-گیاه

روابط همتکاملی اغلب به‌صورت منتشر است

همتکاملی انگل- میزبان

همتکاملی می‌تواند به‌صورت «مسابقهٔ تسلیحاتی» پیش رود

احتمال منقرض‌شدن یک گونه تقریباً مستقل از آن‌است‌که گونه چه مدت موجودیت داشته است

همتکاملی ستیزه‌جویانه می‌تواند فرم‌های مختلف و از‌ جمله حالت ملکهٔ سرخ داشته باشد

درارتباط با مشاهدات تکامل کلان بایستی فرضیه‌های فیزیکی و زیستی هردو تست شود

۲۳. انقراض و واگرایش

در طی دوره‌های واگرایش سازشی تعداد گونه‌های یک تاکسون اضافه می‌شود

علل و پیامدهای انقراض را از روی مدارک فسیلی می‌توان مطالعه کرد

انقراض توده‌ای

توزیع نرخ‌های انقراض احتمالاً تابع یک قانونِ نمایی (توانی) است

تغییرات کیفیت مدارک رسوب‌شناختی مربوط به زمان‌های مختلف با تغییرات مشاهده‌شده در نرخ‌های انقراض همبستگی دارد
انتخاب گونه‌ای

به‌خاطر تغییرات محیطی یا جایگزینی رقابتی و یا برحسب تصادف، یک تاکسونِ بالا‌تر (از گونه) ممکن‌است جای دیگری را بگیرد
تنوع گونه‌ای از کامبرین به بعد افزایش نمایی (لجستیک) داشته یا اینکه ممکن‌است به‌طورکلی افزایش چندانی نداشته است

نتیجه‌گیری: زیست‌شناسان و دیرین‌شناسان درمورد اهمیت انقراض‌های توده‌ای در تاریخ حیات دیدگاه‌های متفاوتی دارند

واژه نامه

پاسخ سوالات

منابع

نمایه