کشف جد اصلی میمون‌های بزرگ

Pierolapithecus catalaunicus

این فسیل ‘حلقه گم شده’ توصیف شده است

دانشمندان بقایای یک پستاندار اولیه را کشف کرده اند که نه تن‌هاممکن است جد انسان، بلکه همچنین جد میمون‌های بزرگ از جمله شامپانزه ‌هاو گوریل ‌هانیز بوده باشد.

اسکلت ناقص این “حلقه گم شده” ۱۳ میلیون ساله توسط باستان شناسانی که سرگرم حفاری در یک محوطه باستانی در نزدیکی بارسلون بودند کشف شد. جزئیات این اکتشاف هیجان آور در مجله “ساینس” منتشر شده است.

محققان می‌گویند که این موجود احتمالا نر، میوه خوار و اندکی کوچکتر از شامپانزه بوده است. باستان شناسان تازه حفاری را آغاز کرده بودند که دندان این موجود از زیر زمین ظاهر شد.

ادامه جستجو‌هابه کشف یکی از کامل ترین اسکلت‌های موجود از میمون‌های دوره مایوسین (از ۲۲ تا ۵/۵ میلیون سال قبل) منجر شد. سالوادور مویا-سولا از موسسه باستان‌شناسی میگوئل کروسافانت در بارسلون و همکارانش پس از کشف دندان، بخش‌هایی از جمجمه، قفسه سینه، ستون فقرات، دست‌ها، پا‌هاو سایر استخوان‌های آن را کشف کردند.

آن‌هااین موجود را به خانواده و گونه کاملا جدیدی که “پیرولاپیتکوس کاتالایونیکوس” (Pierolapithecus catalaunicus) نامگذاری شده است نسبت داده اند.

آخرین جد مشترک؟

براساس شواهد ژنتیکی و سایر شواهد تصور می‌شود که میمون‌های بزرگ (Apes که از جمله شامل گوریل‌ها، شامپانزه ‌هاو اورانگوتان ‌هاهستند) ۱۶ تا ۱۱ میلیون سال قبل از گروه دیگری از پستانداران عالی موسوم به میمون‌های پست تر (شامل گیبون و سیامانگ) جدا شده باشند.

بنابراین جالب است که موجودی مانند پیرولاپیتکوس درست در همین فاصله ظاهر می‌شود. دانشمندان تصور می‌کنند این موجود پس آغاز تکامل میمون‌های پست‌تر در مسیری جداگانه و پیش از ایجاد تنوع در میان میمون‌های بزرگ و پیدایش اورانگوتان‌ها، گوریل‌ها، شامپانزه ‌هاو البته انسان‌ها، زندگی می‌کرده است.

پروفسور مویا-سولا گفت: “پیرولاپیتکوس احتمالا آخرین جد مشترک میمون‌های بزرگ و انسان‌هاست یا کاملا به آن نزدیک است.” محققان می‌گویند در قفسه سینه، بخش تحتانی ستون فقرات و مچ این موجود نویافته، علائمی‌از توانایی‌های خاص بالارفتن از درخت که آن را به میمون‌های بزرگ امروزی مرتبط می‌کند دیده می‌شود.

حالت عمودی اندام این حیوان و میمون‌های بزرگ امروزی ظاهرا حاصل سازگاری برای صعود عمودی و آویزان شدن از شاخه ‌هااست. فسیل‌های به جا مانده از میمون‌های عصر مایوسین کمیاب و ناقص است؛ بنابراین یافتن چنین فسیل کاملی از این دوره زمانی بی سابقه است.

دیوید بیگان، استاد باستان شناسی در دانشگاه تورنتو، کانادا، در گفتگو با بی بی سی ضمن چشمگیر خواندن این اکتشاف گفت: “فکر می‌کنم نویسندگان مقاله ساینس درست حدس می‌زنند که این موجود احتمالا شکاف میان نخستین میمون‌هایی که وارد اروپا شدند و میمون‌هایی که فسیل‌هایشان به انواع امروزی شبیه است را پر می‌کند.”

کره میمون‌ها

سایر دانشمندانی که روی فسیل میمون ‌هاکار می‌کنند از این اکتشاف به وجد آمده اند. اما نتیجه گیری‌های پژوهشگران اسپانیایی همه آن‌هارا قانع نکرده است. وی توضیح داد: “من فسیل‌های اصلی را ندیده ام. اما به خصوص چهار یا پنج مشخصه مهم در چهره وجود دارد که به نظر می‌رسد به میمون‌های آفریقایی شباهت داشته باشد.”

“به نظر من این احتمال وجود دارد که این موجود در مسیر تکامل به سوی میمون‌های آفریقایی و انسان بوده باشد.” پروفسور دیوید پیلبیم، مدیر موزه پیبادی در شهر کمبریج در آمریکا نسبت به رابطه پیرولاپیتکوس به میمون‌های بزرگ امروزی حتی تردید بیشتری دارد.

وی گفت: “به نظر من مرتبط دانستن این موجود به هر یک از میمون‌های امروزی تن‌هابه کمک قوه تخیل ممکن است. بعید می‌دانم که بستگان میمون‌هایی که امروز در مناطق استوایی آفریقا یا آسیا زندگی می‌کنند را در اروپا بتوان یافت.”

زمین در دوران مایوسین را به واقع می‌توان کره میمون‌ها لقب داد. در آن مقطع از تاریخ زمین تا ۱۰۰ گونه مختلف از میمون‌ها در جهان کهن، از فرانسه گرفته تا چین و از کنیا گرفته تا نامیبیا جولان می‌دادند.

© / بی‌بی‌سی. نوامبر۲۰۰۴