کشف احتمالی قدیمی‌ترین جاندار زمین

فسیل‌های فوق‌العاده ریز و انگل‌مانندی در آفریقا پیدا شده‌اند که به‌گفته دانشمندان، می‌توانند اولین جانداران شناخته‌شده روی زمین بوده باشند، یعنی احتمالاً اولین اجداد تکاملی ما انسان‌ها.

این موجودات، با نام علمی “اوتاویا آنتیکوا” (Otavia antique)، در سنگ‌هایی به قدمت ۷۶۰ میلیون سال از کشور نامیبیا پیدا شده‌اند و اگر اندکی کوچک‌تر از این بودند، دیگر احتمالاً محل بحث زیست‌شناختی نمی‌شدند. آنتونی پریو (Anthony Prave)، از زمین‌شناسان دانشگاه سن‌اندروز انگلستان، در این زمینه می‌گوید: “فسیل‌ها کوچکند؛ تقریباً به اندازه یک دانه شن و ما چندصدتایشان را پیدا کرده‌ایم. در واقع وقتی به مقاطع نازک سنگ می‌نگریم، در بعضی از نمونه‌ها حدود هزاران فسیل می‌توان دید. پس امکانش وجود دارد که این جانداران در گذشته به فراوانی دیده می‌شدند.”

آنگونه که نویسندگان گزارش این تحقیق گفته‌اند، از همین انگل‌های ریز، امروزه چیزهای زیادی بیرون می‌زند. اوتاویا، احتمالاً به‌عنوان نخستین موجود چندسلولی، می‌توانسته است پیش‌قراول دایناسورها، انسان‌ها و اصولاً هر چیزی بوده باشد که به عنوان “حیوان” می‌شناسیم.
قبل از این کشف، قدیمی‌ترین موجود چندسلولی پیدا شده، انگل باستانی دیگری به قدمت ۶۵۰ میلیون سال بود. با توجه به محل کشف فسیل‌های جدید، پریو و همکارانش بر این عقیده‌اند که اوتاویا در آب‌های راکد، ازجمله مرداب‌ها و دیگر نواحی کم‌ژرفا می‌زیسته‌اند و احتمالاً از جلبک‌ها و باکتری‌هایی که از طریق منافذ روی بدنِ لوله‌مانندش به نواحی درونی‌تر هدایت می‌شده‌اند هم تغذیه می‌کرده است. در آنجا مواد غذایی هضم و به طور مستقیم جذب سلول‌های جاندار می‌شده‌اند.
ظاهراً همین دستگاه ساده کار خودش را کرد. نمونه‌گیری‌های فسیلی نشان از این می‌دهند که اوتاویا دست کم از دو یخبندان بزرگ و طولانی‌مدت زمین که در جریان‌شان سیاره ما کاملاً پوشیده از یخ بود، جان به در برده است، اما به رغم چنین شرایط طاقت‌فرسایی، پریو می‌گوید: “اولین و جوان‌ترین فسیل‌های اوتاویا، همگی شبیه به هم بودند و تازه منافذ بزرگی هم روی بدن‌شان وجود داشته است.”
خلاصه، به‌گفته وی این موجودات آنقدرها تکامل پیدا نکردند؛ به این معنا که در تمام قدمت ۲۰۰ میلیون‌ساله‌اش، اوتاویا تنها برای زنده ماندن طراحی شده بود.
© / احسان سنایی / رادیوزمانه. بهمن۱۳۹۰