وقتی تکامل حیات پیچیده شد: دوره ادیاکاران ۲

اگر موجودات دوره ادیاکاران توانایی غذا خوردن یا فتوسنتز نداشتند، پس چگونه تغذیه می‌کردند؟

یک جانور حلزون مانند به نام کیمبرلا(Kimberella) احتمالا مواد مغذی را از لایه‌های میکروبی زیرش خراش می‌داد و می بلعید. او یک امتیاز بزرگ داشت، او دهان داشت!

اما فرضیه‌ی اصلی در مورد اکثر جانداران ادیاکاران واژه‌ی اسموتروفی (Osmotrophy) است، یا واژه‌ای فانتزی برای یک پروسه ی بسیار ساده؛ جذب مواد مغذی حل شده توسط اسموز، یا جذب از طریق غشای خارجی بدن.

این روش تغذیه، شاید، در دنیایی ساده‌تر و زمانی ساده‌تر، خوب بود، اما کافی نبود.

عده‌ای از دانشمندان روی یک جنبه‌ی شگفت‌انگیز دیگر گونه‌های ادیاکاران متمرکز شده‌اند؛ معماری (ساختار) دقیق‌ترشان: آن‌ها در یک نگاه به نظر تکه‌تکه می‌آیند، اما با بررسی دقیق‌تر مشخص می‌شود که ساختار فراکتال (fractal) دارند.

به این معنا که الگوهای مشابه در مقیاس‌های به تدریج کوچکتر تکرار می‌شوند. یک ساختار برگ مانند از ساختارهای برگ مانند کوچکتر ساخته شده بود و آن برگ‌های کوچک‌تر هم از برگ‌های کوچکتر از آن. اما غیر از اندازه، از لحاظ ظاهری همه کاملا شبیه هم بودند.

شکل پایه در سه یا چهار مقیاس تکرار می‌شد. احتمالا همان ساختار فراکتال نحوه‌ی رشد و بزرگ شدنشان را توضیح می‌دهد. این ساختار باعث ثبات اندامشان می‌شد، باعث می‌شد سطح بیشتری را بگیرند و شاید نشانگر یک میانبر ژنتیکی بود. شاید یک فرمول ساده را در ژنوم مشخص می‌کرد؛ ساخت یک واحد برگمانند کوچک، سپس تکرار آن عمل به دفعات مکرر، افزودن واحدها به هم یکی پس از دیگری، تا حصول نوع بزرگتر آن.

فسیل rangeomorphs

فسیل rangeomorphs

 

این نوع ساختار فراکتال در موجودی مار مانند که من و مارک الافلام روی سنگ خاکستری بنفش در میستیکن پوینت دیدیم، نمایان بود. در تعدادی از گونه‌های ادیاکاران دیگر هم چنین است، با نام جمعی فسیل‌های برگ مانند (rangeomorphs)، که از روی یک نمونه بومی نامیبیایی موسوم به «رانجی»، به معنی برگ، نام گذاری شدند.

آن روز روی صخره‌های نیوفاندلند، لافلام فسیل‌های برگ مانند زیادی نشانم داد؛ بعضی‌ها از فاصله‌ی سه متری زیبا به نظر می‌آمدند، اما از نزدیک کمی ترسناک بودند. یک فسیل شبیه پارو بود که بوتوکیس میستیکنسیس (Beothukis mistakensis) نام داشت و از روی محل کشفش نام گذاری شده بود.

فسیل Fractofusus

فسیل Fractofusus

نمونه‌ای دیگر فسیل فراکتوفوسوس (Fractofusus) ساختاری دوکی شکل با دو سر مخروطی داشت. این گونه مستقیم روی سطح کف دریا می‌زیست.

وقتی مرگ به سراغ گروهی از گونه‌های ادیاکاران می‌آمد، مثلا وقتی خاکسترهای آتشفشانی به داخل آب دریا نفوذ می‌کردند و باعث خفگی این موجودات می‌شدند، یا وقتی بهمن رسوبات از روی دامنه‌ای پرشیب سرازیر می‌شد و گونه‌ها را می‌پوشاند، موجودات برگ مانند عمودی گاهی بین رسوبات گیر می‌کردند (همان طور که در شواهد فسیلی مشاهده شد)، اما دوک‌های فراکتوفوسوس ظاهرا وقتی کف دریا آرام لمیده بودند، سر جایشان مرده‌اند.

با این که این جانداران برگ مانند میلیون‌ها سال زیست بوم اعماق دریای منطقه‌ی میستیکن پوینت را در تسلط خود داشتند و در جاهای دیگر هم در آب‌های کم عمق رشد می‌کردند، اما همه از بین رفتند و هیچ بازمانده‌ای از خود باقی نگذاشتند. تا اوایل دوره‌ی کامبرین، ۵۴۱ میلیون سال پیش، یا مدت کوتاهی بعد از آن، تقریبا به طور کامل و با توجه به شواهد فسیلی‌ای که ما می‌شناسیم، ناپدید شده بودند.

برای همین است که برخی از دانشمندان اظهار کردند گونه‌های ادیاکاران نشان‌گر «آزمایش‌های ناموفق» دوران تکامل اولیه‌ی موجودات چندسلولی هستند.

ادامه دارد…