فرگشت و چاقی

علت تکاملی فرگشتی چاقی

اغلب ما غذاهای چرب مانند سرخ‌کردنی‌ها، برگرها، انواع پنیر و بستنی را بسیار دوست داریم. به هر حال انباشت چربی می‌تواند مسئول سلامتی امروز ما باشد. این موضوع ممکن است عملاً در گذشته فرگشتی ما نقش موثری ایفا کرده باشد.

به نظر می‌رسد تنها در چند قرن اخیر اکثر مردم به غذاهای پرکالری دسترسی داشته‌اند. نیاکان ما در صحرای آفریقا باهم شکار می‌کردند و احتمالاً غذای اصلی آنها محصولات گیاهی نظیر دانه‌های گیاهی بوده است.آن‌ها تنها برای تفریح و سرگرمی شکار می‌کردند و از گوشت به دست آمده استفاده کرده و یا از بقایای حیوانات شکار شده توسط حیوانات درنده تغذیه می‌کردند.

در شرایط قحطی، انتخاب طبیعی عوامل فیزیولوژیک را تحت تاثیر رفتارهایی نظیر پرخوری و روآوری به غذاهای چرب که در زمان‌های کوتاهی از وفور مواد غذایی اتفاق می‌افتاد، وادار به تغییر و تحول کرد. چنین شرایط منحصر به فردی باعث تحریک بیان ژن‌هایی شد که مولکول‌های پرانرژی را در زمان فراوانی برای مصرف در زمان قحطی ذخیره می‌کنند.

این موضوع باعث ادامه حیات بشر در هنگام قحطی می‌شد. بنابراین شاید تمایل به غذاهای چرب که امروزه منجر به اپیدمی چاقی شده است نوعی اثر فرگشتی از زمان‌هایی است که بشر دچار سوء تغذیه بوده است. البته با این تفاوت که امروزه ما تنها غذاها را در سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌های مواد غذایی به دست می‌آوریم.

آنچه به نظر ما چربی اضافه قلمداد می‌شود ممکن است در برخی از گونه‌های جانوری مفید باشد، برای مثال نوعی پرنده‌دریایی به نام مرغ طوفان برای به دست آوردن غذا بایستی مسافت‌های زیادی را پرواز کند. قسمت اعظم غذایی را که مرغ مادر برای جوجه های خود می‌برد را چربی‌ها تشکیل می‌دهد. این کم‌ترین مقدار غذایی به لحاظ وزن است که والدین این پرندگان می‌توانند برای مسافت‌های طولانی حمل کنند. چربی‌ها به ازای هر گرم دوبرابر سایر مواد انرژی‌زا کالری دارند.

اگر چه علاوه بر انرژی، جوجه‌های مرغ طوفان برای ساختن بافت های جدید به پروتئین دارند. از آنجایی که مقدار پروتئین در رژیم غذایی چرب جوجه ها نسبتاً اندک است، لذا جوجه‌ها کالری بیشتری نسبت به آنچه که برای سوخت و ساز نیاز دارند ، مصرف می‌کنند و در نتیجه خیلی چاق می‌شوند.

در برخی گونه‌های مرغ طوفان ، جوجه‌ها در انتهای دوران رشد خود وزنی بسیار بیشتر از والدین خود دارند و به قدری چاق هستند که قادر به پرواز نیستند. این جوجه‌های نوجوان برای این‌که قادر به پرواز باشند به چندین روز گرسنگی برای از دست دادن وزن به مقدار لازم نیاز دارند. ذخایر چربی ذخیره شده در جوجه‌های‌ مرغ طوفان علاوه بر این‌که وظایف مهمی را بر عهده دارد، در شرایطی که والدین قادر به تهیه غذای کافی برای جوجه‌ها نیستند نیز انرژی لازم برای رشد را فراهم می‌کند.