علوم انسانی

بدفهمی‌هایی از روانشناسی فرگشتی

بدفهمی اول : رفتار انسان به طور ژنتیکی تعیین شده است. جبرگرایی ژنتیکی آموزه ای است که مدعی است رفتار به طور کامل توسط ژن ها کنترل می شود، و عوامل محیطی و تربیتی بی تاثیر یا کم تاثیر هستند.بخش زیادی از مقاومت در مقابل بکار بردن نظریه فرگشتی در مورد رفتار انسان ، از این دیدگاه غلط ناشی می ... بیشتر بخوانید »

فریب مغز

می‌فهمیم که ادراکاتِ ما تصویر مستقیم جهان نیست؛ بلکه بهترین حدسِ مغز ما از واقعیت جهان است. به‌بیان‌دیگر نوعی شبیه‌سازیِ داخلی از واقعیتی خارجی است. بیشتر بخوانید »

نظریه‌ی کارایی زیست‌بوم‌شناختی استیون پینکر

استیون پینکر

مطلب زیر خلاصه‌ای است از مقاله «همِ تکاملی هوش، زبان و اجتماعی شدن: نظریه‌ی کارایی زیست بوم شناختی پینکر» نوشته سجاد رشیدی و کاظم خرم‌دل که در انتها می‌توانید فایل اصلی مقاله را دریافت نمایید. روانشناسی تکاملی دیدگاهی در علوم رفتاری است که به بررسی رفتارها و شناخت‌‌های نوع بشر و سایر جانداران از دید تفکر تکاملی می‌پردازد؛ و هدف ... بیشتر بخوانید »

دعوت به رویداد علمی سار بهار

سار

«موزه علم و فناوری ایران» با هدف انتشار ایده‌های نوآورانه و تاثیرگذار در زمینه‌های گوناگون علم و فناوری اقدام به برگزاری برنامه «سار» کرده است. این دورهمی علمی و دوستانه سخنرانانی مثل رئیس موزه علم، سیاوش صفاریان‌پور(برنامه چرخ شبکه۴)، عرفان خسروی(زیست‌شناس) و… را دارد. هزینه شرکت در این رویداد ۱۰۰هزارتومان است که خوانندگان آگاهی‍ می‌توانند با کد تخفیف darwin رایگان ... بیشتر بخوانید »

از فریاد تا بیان: فرگشت زبان در انسان

خواهر آدل

چگونگی پیدایش زبان همیشه ذهن دانشمندان را بخود مشغول داشته است. در این‌باره دانشمندان فرضیه‌های زیادی ارائه کرده‌اند که یکی از آن‌ها مربوط به دوره باستانی یونان است. بر اساس این نظریه نخستین کلمات انسان تقلید از اصوات طبیعی یعنی صدای حیوانات یا باد و باران یا برخورد اشیاء بوده است و انسان‌های ماقبل تاریخ این صدا‌ها را به منظور ... بیشتر بخوانید »

کابوس‌های داروین(ریشه‌ها و گرایش‌های تکاملی ژانر علمی-تخیلی) – بخش آخر

شارلیز ترون

خزندگان مرزها در سال ۱۹۸۴، پروژهٔ ژنوم انسانی اعلام کرد فناوری‌های علمی و آزمایشگاهی جدید قادرند فرآیند نقشه‌برداری از کل ترتیب ژنتیکی دی‌ان‌ای انسان را آغاز کنند. این پروژهٔ عظیم سِیلی از فانتزی‌های علمی‌تخیلی را به‌همراه داشت؛ از تغییر شکل‌های هیولاواری که هنوز بیشتر به [فیلم] بیگانه نزدیک بودند، مانند مجموعهٔ گونه‌ها(۱۹۹۸-۲۰۰۷) تا پروتکل‌های علمیِ بسیار ضعیفی که محدود به ... بیشتر بخوانید »

کابوس‌های داروین(ریشه‌ها و گرایش‌های تکاملی ژانر علمی-تخیلی) – بخش چهارم

بیگانه، ساخته ریدلی اسکات

وحشت بدن آن‌چه در بیگانه(۱۹۷۹) سینهٔ کینِ[(بازیگر فیلم)] بداقبال را شکافته و بیرون می‌جهد، پیوند تازهٔ عمارت تاریک و کهنهٔ گوتیک و علمی-تخیلی است، زائده فرهنگ دون و سینمای جریان اصلیِ ژانرمحور. گفته شده که در اکران‌های آزمایشیِ این فیلم صحنهٔ بدنام شکافته شدن سینه، وحشت و تهوع تماشاگران را در پی داشته است. بیگانه فیلمی کِلیدی بود، آن هم ... بیشتر بخوانید »

کابوس‌های داروین(ریشه‌ها و گرایش‌های تکاملی ژانر علمی-تخیلی) – بخش سوم

مردی که به‌طرز باورنکردنی کوچک می‌شد

شبح بمب جنگ جهانی دوم با بمباران ناگهانی هیروشیما و ناکازاکی در اوت ۱۹۴۵ به‌پایان رسید. این سلاح به‌دست نظریه‌پردازان علم فیزیک ساخته شده بود که با تشکیلات تازه تأسیسِ نظامی-صنعتی همکاری داشتند. دانشمندانِ پروژهٔ منهتن، فهرست تازه‌ای از فجایعی که به‌دست انسان راه افتاد را به‌جهان عرضه کردند؛ ابزاری که می‌توانست به‌فانتزی‌های پسافاجعهٔ پسرفتِ اجتماعی یا انقراض دسته‌جمعی صورتی ... بیشتر بخوانید »

کابوس‌های داروین(ریشه‌ها و گرایش‌های تکاملی ژانر علمی-تخیلی) – بخش دوم

تصویری از فیلم جزیره ارواح گمشده

۱. شرکت هیولاها برایان آلدیس، در تالیفش دربارهٔ تاریخ ادبیات علمی-تخیلی این موضوع را مطرح می‌کند که فرانکشتاین(۱۸۱۸۱) نوشتهٔ مری شلی کتاب پیشروی بود که در آن، ترس‌هایی از جنس الهیات موج اول گوتیک جای خود را به‌وحشت‌های فیزیولوژیک و کاملاً ماتریالیستی علمی-تخیلیِ آتی داد. رقیب ویکتور[(دکتر داستان فرانشکتاین)] به‌هیچ وجه از جنس معنوی نیست، بلکه او با همزاد مادیِ ... بیشتر بخوانید »