کابوس‌های داروین(ریشه‌ها و گرایش‌های تکاملی ژانر علمی-تخیلی) – بخش سوم

شبح بمب

جنگ جهانی دوم با بمباران ناگهانی هیروشیما و ناکازاکی در اوت ۱۹۴۵ به‌پایان رسید. این سلاح به‌دست نظریه‌پردازان علم فیزیک ساخته شده بود که با تشکیلات تازه تأسیسِ نظامی-صنعتی همکاری داشتند. دانشمندانِ پروژهٔ منهتن، فهرست تازه‌ای از فجایعی که به‌دست انسان راه افتاد را به‌جهان عرضه کردند؛ ابزاری که می‌توانست به‌فانتزی‌های پسافاجعهٔ پسرفتِ اجتماعی یا انقراض دسته‌جمعی صورتی واقعی دهد. «انسان مدرن منسوخ شده است»؛ این جملهٔ معروف نورمن کازینر بود که در سرمقالهٔ ستردی‌ریویو در ۱۴ اوت ۱۹۴۵ چاپ شد.

فیلم تارانتولا

فیلم تارانتولا، ساخت سال ۱۹۵۵

مقامات نظامی آمریکا سعی کردند تا بر همهٔ جزئیات مربوط به تأثیر تشعشعات سرپوش بگذارند و آن را تبلیغات کمونیستی یا ژاپنی جلوه دهند. با این‌همه، مضمون جهش ژنتیکی در اثر قرار گرفتن در معرض «غبار مرگِ» مواد رادیواکتیو، یکی از موضوعات رایج در داستان‌های علمی‌تخیلی شد.

عجیب‌الخلقه‌هایی که به‌خاطر حالت نامعمولشان مورد آزار و اذیت قرار می‌گرفتند و جزء اصلی فیلم‌های عصر طلایی دههٔ ۱۹۳۰ بودند، در دورهٔ رونق فیلم‌های رده ب در دههٔ پنجاه ابعاد هراسناک‌تر به‌خود گرفتند.

مخلوق‌های اولیه غول‌پیکر، گویی هماهنگ با نیروی والا و غیرقابل‌تصور بمب اتم، از اعمال زمین می‌جوشیدند، چنانکه در گودزیلا(۱۹۴۵) و از اعماق دریا آمد(۱۹۵۵) می‌بینیم.

آزمایش‌های هسته‌ای در تارانتولا(۱۹۵۵) یا آن‌ها(۱۹۵۴) با صحنه‌های بی‌نظیری از جو، حشرات را به‌موجودات غول‌پیکر جهش‌یافته تبدیل می‌کند.

مردی که به‌طرز باورنکردنی کوچک می‌شد

مردی که به‌طرز باورنکردنی کوچک می‌شد؛ ۱۹۵۷

در مقابل جک آرنولد در مردی که به‌طرز باورنکردنی کوچک می‌شد(۱۹۵۷) قهرمان داستان را در معرض ابر رادیواکتیو قرار می‌دهد و همان‌طور که مرد آب می‌رود، جهان روزمرهٔ اطرافش تبدیل به چشم‌اندازهای عظیم و ناآشنای مملو از تله‌های ترسناک می‌شود.

فیلم‌های رده ب، مثل مخلوقی از تالاب سیاه(۱۹۵۴)، همچنان به هیولاها به‌عنوان موجودات تحول‌یافته به صورت‌های اولیه توجه نشان می‌دادند، اما علمی-تخیلی‌های تأثیرگذارتر آن‌هایی بودند که با دگرگونی‌ها یا تغییر وضعیت‌های فراگیرتر و جدی‌تر سر و کار داشتند، دگرگونی‌هایی که نیازمند جلوه‌های ویژه بود.

در با هیولایی از فضای خارج ازدواج کردم(۱۹۵۸) تازه‌‌عروس نمی‌فهمد که چرا شوهرش به‌موجودی بی‌احساس تبدیل می‌شود. فیلم ابتدا به مطالعهٔ اضطرابی فرویدی می‌ماند، اما به‌تدریج پرده از توطئه هجوم موجودات بیگانه برداشته می‌شود.

باتخلیص/

پی‌نوشت: اعداد داخل پرآنتز، سال تولید فیلم هستند.

فهرست مطالب کابوس داروین:

بخش اول

بخش دوم

بخش سوم

بخش چهارم

بخش آخر