چرا انسان‌ها روی دو پا راه می‌روند

چارلز داروین می‌گفت که اجداد ما ابتدا به این علت روی دو پا ایستادند که بتوانند از دستان آزاد خود برای ساختن ابزار و کارهای دیگر استفاده کنند. ما حالا می‌دانیم که این ایده چندان درست نیست؛ چون قدمت قدیمی‌ترین ابزارهای کشف شده انسان به ۲.۶ میلیون سال قبل برمی‌گردد، درحالی که آناتومی فسیل‌های «هامینین‌ها»(انسان‌گونه‌ها) نشان می‌دهد که روی دو پا ایستادن حداقل ۴.۲ میلیون سال قبل(و حتی به روایتی ۶م.س.ق) برای انسان اتفاق افتاده است.

کریس استرینگر از موزه تاریخ طبیعی لندن در این خصوص می‌گوید:«روی دو پا ایستادن و درست راه رفتن، مزایای فراوانی داشت اما کسب این مهارت، در گرو تغییرات آناتومیکی زیادی بوده و در عین حال باعث می‌شد انسان کند، دست و پا چلفتی و بی‌ثبات باشد.»

او در ادامه می‌گوید که در مورد بقیه پستانداران نخستین، ایستاده راه رفتن با حرکت خاصی در میان درختان شروع شد. اورانگوتان‌ها و سایر پستانداران نخستین، موقع جست‌وجوی غذا به شکل ایستاده از میان درختان عبور می‌کردند. این با آن چیزی که ما درباره سبک‌زندگی اولین موجودات دو پا می‌دانیم تطابق دارد اما نمی‌تواند توضیح بدهد که چرا آن‌ها به این شکل خاص دگرگون شدند.

مثلا از چهار میلیون سال پیش، استخوان درشت نی در پایین پای انسان به شکل صافی قرار داشته درحالی که در میمون‌های امروزی، این استخوان به سمت بیرون زاویه دارد.

حتی اگر بخواهیم توضیح تکاملی و متقاعدکننده‌تری ارائه بدهیم، می‌توانیم بگوییم که روی دو پا ایستادن به صورت مشخص، راه بقا را تقویت کرده است. شاید به همین دلیل است که گفته می‌شود روی دو پا ایستادن به جنس نر کمک کرده که بتواند تامین غذا برای خانواده‌اش را راحت‌تر انجام دهد.

اما دونالد جانسن از دانشگاه دولتی آریزونا در «تمپ»-که در سال ۱۹۷۴ میلادی یک استرالوپیتی سین(انسان‌گونه) مربوط به ۳.۲ م.س پیش را کشف کرد- می‌گوید:«فایده روی دو پا راه رفتن چه بوده است؟ یک احتمال این است که هرکس بیشتر می‌توانسته این طرف و آن‌طرف برود به منابع غذای بیشتری هم دست پیدا می‌کرده است و با این حساب می‌توانسته مدت بیشتری زنده بماند و فرزندانش هم بیشتر شانس بقا داشته باشند. به‌علاوه، راه رفتن روی دو پا باعث می‌شد که دستان آن‌ها آزاد باشد تا هرچه خواستند حمل کنند و قد بلندترشان هم باعث می‌شد که حمله‌کنندگان احتمالی را زودتر ببینند. پس روی دو پا راه رفتن فایده‌های زیادی داشته است.»

تمام این‌ها بهانه‌ای بود برای آن‌که عرصه برای مرحله دوم تکامل در ۱.۷ م.س.ق فراهم شود، یعنی آن زمانی که اجداد ما جنگل‌ها را ترک کردند و به دشت‌ها روی آوردند. این همان زمانی است که بزرگ‌ترین تغییرات آناتومیک رخ داد.

شانه‌ها به عقب کشیده شدند، پاها بلندتر شدند و لگن به شکل مناسبی برای زندگی‌ انسان‌ها روی پاها قرار گرفت.

دلایل زیادی را می‌توان برای درک ایستادن و راه رفتن روی دو پا ذکر کرد. راه رفتن روی دوپا به انسان‌گونه‌ها اجازه می‌داد که گرمای طاقت‌فرسای خورشید را تحمل کنند و مساحت کمتری از بدنشان در معرض نور خورشید باشد و البته جریان هوا در اطراف بدن را هم راحت‌تر می‌کرد.

رابین دانبر از دانشگاه آکسفورد می‌گوید:«این شرایط، هم راه حرکت و هم طی مسافت بیشتر را هموار می‌کرد. آن‌ها می‌توانستند سریع در دشت حرکت کرده و به دنبال غذا باشند.»