هوش دلفین‌ها و پستانداران

برخلاف بسیاری از تصورات، فقط پستانداران دوپا که به انسان شبیه هستند از هوش سرشاری برخوردار نیستند، بلکه این هوش سرشار میان دلفین‌ها، سگ‌ها و فیل‌ها نیز به طرز شگفت‌انگیزی مشاهده شده است.

هوش دلفین‌هامغز دلفین‌ها از ارتباط‌های کاملا متفاوتی نسبت به پستانداران برخوردار است که این تفاوت در «نئوکورتکس» مغز آنها که مرکز کارکردهای عالی چون استدلال کردن و تفکر هوشیارانه‌تر بوده چشمگیرتر است. وقتی صحبت از رفتار اجتماعی و ارتباطات به میان می آید برخی از محققان می‌گویند دلفین‌ها همچون شامپانزه‌ها و میمون‌ها به انسان نزدیک هستند.

«لوری مارینو» عصب شناس دانشگاه «آموری» که در تحقیقات دلفین‌ها تخصص دارد می‌گوید: «دلفین‌ها می توانند مفاهیم انتزاعی را درک کنند. آنها می توانند هرکاری که شامپانزه‌ها و بابون‌ها توانایی انجام آن را دارند، انجام دهند. حقیقت این است که آنها بسیار با ما متفاوت هستند و از سوی دیگر بسیار به ما شباهت دارند.»

در سال‌های اخیر محققان حیوانات دریافتند که فرآیندهای تفکر در حیوانات به این مسئله که آنها چقدر شبیه انسان هستند هیچ ارتباطی ندارد و نمی‌توان استدلال کرد که این هوش تنها مختص به پستانداران است. به نظر می رسد مغز دلفین‌ها هیچ شباهتی به انسان نداشته باشد اما هرچه بیشتر درباره آنها می آموزیم بیشتر پی می بریم که آنها از ظرفیت و ویژگی‌هایی برخوردارند که ما تنها آنها را به انسان‌ها نسبت می دهیم.

دلفین‌ها به عنوان پستانداران دریایی خود را در آینه تشخیص می دهند و حسی از هویت اجتماعی دارند. آنها نه تنها می دانند که چه کسی هستند بلکه حسی از کیستی، کجایی و چیستی گروه خود دارند؛ سلامتی و احساسات سایر دلفین‌ها را درک کرده و با آنها ارتباط برقرار می کنند، درست مثل اینکه به صورت آنلاین از حال هم باخبر شده‌اند. «برایان هیر» محقق دانشگاه «دوک» می‌گوید: «هوش حیوانات کارکرد خطی ندارد. من آن را به مثابه یک جعبه‌ابزار در نظر می گیرم.

برخی از گونه‌ها در ابزار خود دارای چکش‌های شگفت‌انگیزی هستند و برخی پیچ‌گوشتی‌های بهتری دارند.» براساس اظهارات هیرکه کتاب اخیر خود را با عنوان «نبوغ سگ‌ها» به زودی به بازار عرضه می کند، سگ‌ها از ابزار اولیه مشاهده انسان‌ها و توانایی برای ارتباط برقرار کردن برخوردارند.

برای مثال سگ‌ها اشاره انسان را به خوبی دنبال می‌کنند و می فهمند که این اشاره با پا صورت می گیرد یا دست. اما شامپانزه فاقد این توانایی است. هوش سرشار فیل‌ها نیز محققان را شگفت‌زده کرده است.

براساس اظهارات «جاش پلاتنیک»، رئیس تحقیقات فیل‌ها در بنیاد «فیل‌های آسیایی مثلث طلایی» تایلند، فیل‌ها از توانایی همدردی، کمک به یکدیگر و کارکردن با یکدیگر برخوردارند. در یک بازی کلاسیک که نیازمند همکاری است و دو حیوان باید دو سر طناب را در یک زمان بکشند، فیل‌ها سریع‌تر از شامپانزه‌ها آن را آموخته و اجرایی کردند. فیل‌ها حتی در همدلی کردن و عملیات نجات بهتر از میمون‌ها عمل می کنند. در حیات وحش بارها دیده شده که فیل‌ها همه چیز را متوقف می کنند تا فیلی را نجات دهند که در گودال اسیر شده است.