نگاهی اجمالی به فرگشت دایناسور ها–قسمت دوم

قسمت دوم: دایناسور های ابتدایی

هرچند که دایناسور‌ها، خزندگان بسیار پیشرفته‌ای بوده‌اند و از نظر تنوع، گوناگونی، سوخت و ساز بدن و…. با پستانداران قابل مقایسه اند;اما آن‌ها نیز ابتدا به این مراحل تکاملی دست نیافته بوده‌اند، بلکه همانگونه که پستانداران انواع ابتدایی و تقریباَ مشابه در همه گروه‌ها دارند (مثلاَ جوندگان ابتدایی، حشره خواران ابتدایی، نخستی نیان ابتدایی شباهت زیادی به انواع پستانداران بسیار ابتدایی‌تر از خود دارند)، همه دایناسور‌ها نیز از موجوداتی کم و بیش شبیه هم و ابتدایی به وجود آمده‌اند. البته ابتدایی‌ترین دایناسور‌ها نیز نسبت به خزندگان قبل از خود پیشرفت‌هایی به قرار زیر داشته‌اند:

۱-قرار گرفتن پا‌ها به صورت کاملا عمودی بر خلاف وضعیت نیمه افقی پا‌ها در خزندگان ابتدایی‌تر.
۲-راه رفتن روی دو پا (این خصوصیت بعد‌ها در بعضی از دایناسور‌ها به صورت ثانویه به حالت چهارپایی درآمد).
۳-آزاد شدن دست‌ها از زمین و و قابلیت آن‌ها برای برداشتن اشیا (مثل غذا). البته این خصوصیت نیز در دایناسور‌هایی که بعداَ چهارپا شدند از بین رفت.
۴-افزایش تعداد مهره‌های کمری که باعث راه رفتن سریع‌تر و پیشرفته‌تر در دایناسور‌ها می‌شد.
۵-سوراخ شدن کامل مفصل ران در لگن که کمک زیادی به سرعت دویدن می‌کند.
۶-پوشیده شدن بدن از پوشش رشته‌ای که بعد‌ها به پر پرندگان تبدیل می‌شود.
۷-دارا شدن قلب چهارحفره‌ای به جای قلب سه حفره‌ای.

تمامی این خصوصیات را می‌توانید درپرندگان امروزی مشاهده کنید.

معرفی چند دایناسور ابتدایی

تکامل دایناسور ها

انواع دایناسورهای ابتدایی و مسیر تکامل آن‌ها به دایناسورهای پیشرفته‌تر. شماره‌های در متن توضیح داده شده‌اند

۱-ماراسوکوس: می‌توان گفت که ابتدایی‌ترین دایناسور شناخته شده است. حیوانی که روی دو پایش راه می‌رفته و تنها یک متر طول داشته است. از آنجا که در بدن حشرات نسبت به موجودات دیگر، چربی، پروتئین و اسیدهای آمینه گوگرد دار زیادتری وجود دارد و ماراسوکوس حشره خوار بوده است لذا وجود او آرام آرام خونگرم شد و به کمک اسیدهای آمینه گوگرد دار توانست ماده اصلی برای ساخت پوشش رشته رشته بدنش را بسازد.

۲-ائوراپتور: این دایناسور را می‌توان جد تمام دایناسور‌های گوشتخوار بعدی (شامل تیرانوزوروس و پرندگان) نامید. ائوراپتور که یک متر طول داشته است از حیوانات کوچک تغذیه می‌کرده است.

۳-تکودونتوزوروس: فرق اصلی این دایناسور، با دیگر انواع ابتدایی در بلند شدن طول گردن و تبدیل گوشتخواری به همه چیزخواری می‌باشد. این دایناسور جد دایناسور‌های علف خوار گردن بلند یا سوروپود‌ها می‌باشد ولی خودش یک و نیم متر طول داشته است.

۴-اسکوتلوزوروس: این دایناسور کاملاَ علف خوار یک متر طول داشته است و روی بدنش زوائد استخوانی کوچکی برای دفاع داشته که نشان می‌دهد جد دایناسور‌های زره دار گیاه خوار می‌باشد (استگوزور‌ها و آنکیلوزور‌ها).

۵-هترودونتوزوروس: این دایناسور گیاه خوار یک متر طول داشته و جد تمام دایناسور‌های علف خوار دوپا شاخ دار و انواع مشابه آن‌ها بوده که در بخش‌های بعدی با آن‌ها آشنا می‌شوید.

۶-لسوتوزوروس: این دایناسور نیز یک متر طول داشته و جد مشترک هترودونتوزوروس و اسکوتلوزوروس و تمام اخلاف آن بوده است.
به این ترتیب معلوم می‌شودکه همه گروه‌های دایناسور‌ها از اجدادی کم و بیش مشابه به هم، با اندازه یا در واقع طول کم بدن به وجود آمده‌اند که بعد به دایناسور‌های بزرگ‌تر یا متفاوت‌تر تبدیل شده‌اند.

ادامه در قسمت‌های بعد….