نگاهی اجمالی به فرگشت دایناسور ها–قسمت سوم

تنها خزندگانی که میتوانستند مثل پستانداران غذای خود را بجوند

تاکنون حتماَ متوجه شده‌اید که هیچ مار یا مارمولکی نمی‌تواند غذایش را در دهانش کاملاَ بجود. زیرا دندان بندی خزندگان تنها برای خرد کردن قطعات سخت و تکه کردن قطعات بزرگ مناسب است نه برای ریز کردن غذا.

این موضوع، برای نیمی از دایناسور‌هایی که بعداَ به آن‌ها می‌رسیم نیز صحت دارد، اما نیمی دیگر از آن‌ها تنها خزندگانی‌اند که آنقدری پیشرفت کردند تا بتوانند غذای خود را بجوند.

این گروه بزرگ که یکی از دو گروه بزرگ دایناسور هاست قبلاَ اورنیتیسکیا نامیده می‌شد و در اکثر کتاب‌های معتبر نیز تا همین یکی دو سال پیش به این نام خطاب می‌شد ولی به دلایل زیادی نام آن به پریدنتاتا به معنی پیش دندانان تغییر یافت.

خصوصیات مهم این گروه عبارت‌اند از: ۱-دندان بندی مناسب برای جویدن کامل غذا در دهان ۲- تنها خزندگانی هستند که در گونه‌های خود ماهیچه دارند و از این رو بر خلاف خزندگان دیگر، شکاف دهانشان تا کناره سر ادامه نمی‌یابد، بلکه محدود به جلوی سر است ۳- پاهای عقب سازگاری‌های زیادی برای دویدن سریع روی دوپا پیدا کرده‌اند. ۴-تاندون (رباط)‌های محکمی پشت ستون فقرات (مهره‌ها) را برای استحکام بیشتر بدن فرا گرفته‌اند. ۵- عموماَ گیاه خوارند. ۶- استخوانی منقارمانند جلوی آرواره پایین را پوشانده که نام این گروه را از آن اخذ کرده‌اند.

dainasor

انواع پریدنتال‌ها

۱-انواع ابتدایی مثل پیزانوزوروس و… که در قسمت پیش بحث شدند. عبارتند از پیزانوزوروس، لسوتوزوروس، اسکوتلوزوروس.
۲-اورنیتوپوز‌ها: دایناسور‌های گیاهخواری که روی دوپای خود حرکت می‌کرده‌اند.
۳-سراتوپس‌ها: دایناسور‌های شاخ دار با سر کرگدن مانند.
۴-پاکی سفالوزور‌ها: دایناسور‌هایی که شکل بدنی مثل اورنیتوپود‌ها داشته‌اند ولی سر آن‌ها، دارای استخوان‌های ضخیم پیشانی است که با آن‌ها بهم ضربه می‌زدند.
۵-استگوزور‌ها: دایناسور‌های چهارپای علف خوار، با بدنی که از تیغه‌ها و صفحه‌های استخوانی پوشیده شده است.
۶-آنکیلوزور‌ها: دایناسور‌های چهارپای علفخوار، با بدنی که کاملاَ از زرهی استخوانی پوشیده شده است.
همانطور که می‌بینید تنوع این گروه از دایناسور‌ها بسیار زیاد است و به خوبی توانسته بودند در دوران خزندگان، مهم‌ترین گیاهخواران باشند. احتمالاَ علت موفقیت آن‌ها، روش غذا خوردن آن‌ها و توانایی جویدن غذا بوده است که ارجحیت مهمی محسوب می‌شود.
ادامه در قسمت‌های بعد

daunasour