فرگشت در فیلم نوح و مسئله خلقت انسان

در قسمتی از فیلم نوح(۲۰۱۴) که به تازگی اکران شده است، سیر فرگشت یا خلقت از ابتدا تا زمان انسان نشان داده می‌شود.

این تکه فیلم سه دقیقه‌ای که با صحبت‌های نوح(راسل کرو) شروع می‌شود، نشان می‌دهد زندگی از انفجار بیگ‌بنگ آغاز و به ارگانیسم‌های ساده و نهایتا پیچیده می‌رسد. این همان نظریه‌ای است که تکامل‌دانان به آن اتکا می‌کنند. مثل تصویری که در مستند کازموس ارائه شد، یا وقتی که دیوید اتنبرو می‌خواست درخت زندگی را به تصویر بکشد.

نوح داستان خود را بر اساس کتاب مقدس پیش می‌برد،  در آغاز هیچ چیز نبود و آفریدگار می‌گوید روشنایی بشود و روز دوم زمین خلق می‌شود. ادامه داستان را می‌توانید در کتاب پیدایش عهد عتیق بخوانید.

همه این تصاویر نشان می‌دهند زندگی‌ها به یکدیگر وابسته بوده و حیات از دریا شروع شده است، به خشکی آمده و روی درخت‌ها می‌رود. اما مهم‌ترین قسمت در فیلم آرونوفسکی(کارگردان نوح) مسئله انسان است. به‌جای این‌که انسان امروزی را در راستای سیر فرگشت قرار دهد(از اجداد مشترک با نخستی‌ها)، ابتدا صحنه یک کات خورده و سپس آدم و حوا نشان داده می‌شود.

اگر کتاب خلقت انسان یداله سحابی را خوانده باشید، این تصویر برایتان بیشتر آشناست، تصویری که سعی به تفسیر فرگشت با عقاید دینی(شبیه به طراحی هوشمند) دارد.

سحابی در کتاب خود این مسئله را مطرح می‌کند که در سیر فرگشت، دو نوع انسان به وجود آمده‌اند، انسان‌های اولیه که حاصل فرگشت از حیوانات و طبیعت است، و دیگری آدم. فرق نوع آدم با انسان‌های اولیه در عقل و شعور است. البته به صورت دقیق منشا نوع آدم را هم نمی‌گوید ولی می‌توان این‌گونه برداشت کرد که وقتی انسان اولیه شعور پیدا کرد، تبدیل به نوع آدم شد! و آدم توسط خالق هستی برگزیده شد و ادامه داستان.

این یک مشکل جدی برای تلفیق بین فرگشت و عقاید دینی است که سعی دارند به انسان ماهیتی فراطبیعی دهند. یک نوع عدم فهم و گنگی بین گفته‌ها و مدارک که در بازگو کردن داستان خود را نشان می‌دهد، آن صحنه توقف فیلم و بعد ادامه به آدم و حوا؛ همیشه یک خلا وجود دارد.

به هرحال ابن سه دقیقه فیلم، تلاشی است برای سازگاری فرگشت و ادیان ابراهیمی که طبق معمول این واقعیتِ سیر فرگشت هست که قربانی می‌شود.