داستان فرگشت: شواهد فسیلی

داروین فسیل‌هایی را مورد بررسی قرار داد که به‌عنوان شواهد وقوع فرگشت ثبت شده بودند. وی دریافت که نه تنها هیچ مدرک مستدلی علیه این نظریه وجود ندارد، بلکه مدارک بسیاری به‌نفع آن است. البته فسیل‌ها تصویر کاملی از گذشته ارائه نمی‌کنند. اختلاف بین فسیل‌های ثبت شده همچنان مورد بررسی است.

در مطالعهٔ فسیل‌ها، برای اثبات فرگشت یا همان تکامل مشخص شد، برخی از جالب‌ترینِ آن‌ها مربوط به خزندگان شبه پستاندار است. این فسیل‌ها، متعلق به ۳۰۰ میلیون سال پیش بوده و گروهی بزرگ و متنوع را تشکیل داده‌اند. برخی از آن‌ها در طول دورهٔ دایناسورها به‌تدریج به پستانداران پیوستند.

فسیل‌هایی متعلق به یک مجموعهٔ کامل از خزندگان تا پستانداران یافت شد که اخلاف چشمگیری با یکدیگر ندارند(یعنی از یک تبار هستند). داروین توجه زیادی به حضور ناگهانی زندگی جانوران روی زمین در حدود ۵۷۰ میلیون‌سال‌پیش داشت که به دورهٔ کامبرین معروف است.

انفجار کامبرین: پاسخ  داروین به مسئلهٔ حضور ناگهانی حیات در دورهٔ کامبرین این بود که با جست‌جویِ بیشترِ سنگ‌های ماقبل این دوره، می‌توان فسیل‌های بیشتری یافت. اما یافته‌ها که بیش‌تر شامل فسیل‌های سادهٔ باکتری هستند نمی‌تواند پیشینیان اولیهٔ جانوران کامبرین باشند. تنها موجود ماقبل این دوره که کمی بزرگ‌تر بوده است، گروه عجیبی به‌نام ادیاکاراست. اما این گروه شباهت چندانی به موجودات موردنظر ما نداشته و به‌کلی منقرض شده‌اند. هنوز نیاکان جانوران دورهٔ کامبرین پیدا نشده‌اند.

سنگی از دوره کامبرین

سلول‌های باستانی: دایره‌های روی سنگ‌های ماقبل کامبرین، درواقع مجموع فسیل‌هایی از سیانوباکتری‌ها یا جلبک‌های سبزآبی هستند. دانشمندان برای بررسی این‌که آیا این جلبک‌ها موجودات زنده بودند یا نه، می‌توانند از تحلیل‌های شیمیایی سنگ‌ها استفاده نمایند که به‌روش ائوزوون معروف است.

فرم‌های متنوع حیات: این قطعه سنگ‌ها(تصور زیر)، همگی متعلق به دورهٔ کامبرین بوده و شامل بقایای گونه‌های مختلف جانوران صدف‌دار است. فسیل نرم‌تنان دریایی(اولی از سمت چپ)، و چندین نوع بندپای خرچنگی(وسط)، و جانوری به‌نام ریدرسیا در این قطعه سنگ وجود دارد. طبق یافته‌های فسیلی، حضور این جانوران خیلی ناگهانی بوده و اطلاعاتی در خصوص نیاکانشان در دست نیست.

سنگ‌های گوناگون از دوره کامبرین

سنگ‌های گوناگون از دوره کامبرین

یک پستاندار: این فسیل اسکلت جانوری به‌نام پروسینوسوچوس، گونه‌ای از خزندگان شبه پستاندار است که به سینودونت معروف است. پستانداران از سینودونت‌ها فرگشت یافتند. پروسینوسچوس برخلاف پستانداران مانند یک خزندهٔ واقعی هنوز در سراسر ستون فقراتش، دنده دارد.

فسیل خزنده شبه پستاندار

نیمی خزنده، نیمی پستاندار: بسیاری از ویژگی‌های اسکلت پروسینوسوچوس(Procynosuchus)  که تصویر آن در زیر معلوم است، جایگاهی بین خزندگان و پستانداران دارد. برای مثال، مانند خزندگان، فک پایینش هنوز از چند استخوان تشکیل شده، اما فک بالایی مانند پستانداران از یک استخوان یکسره شکل گرفته است.

با این‌که خزندگان ردیفی از دندان به‌یک شکل دارند، این جانور مانند پستانداران، دارای چندین نوع دندان با وظائف مشخص است. درحای که کمر این جانور همانند خزندگان پر از دنده است در جمجمهٔ خود، دریچه‌های سیناپسیِ یک پستاندار را دارد.

پاها مانند مارمولک در کنار بدن قرار گرفته است، اما سینودونت نیز مانند کروکودیل در مواقع اضطراری می‌توانسته آن‌ها را زیر بدنش بکشد. فسیل‌ها نشان نمی‌دهند که آیا این جانوز خز داشته یا خیر، ولی دانشمندان احتمال وجود خز را در پروسینوسوچوس بیش‌تر می‌دانند.

فرگشت فسیل های صدف دریایی

صدف‌های مارپیچ: این حلزون‌های مارپیچی، نشان‌دهندهٔ توالی بین نسل‌ها نیستند، بلکه مراحل فرگشتی را نشان می‌دهد که منجر به شکل‌گیری صدف‌هایی به‌نام آمونیت(Ammonites) شده است. صدف‌های اولیه که دارای شکلی کشیده و محکم بودند، نمی‌توانستند به‌خوبی شنا کنند. راه‌حل این‌کار پیچ خوردن بوده است. به‌مرور صدف‌های مارپیچ به‌وجود آمدند که راحت‌تر می‌توانستند در دریا شنا کنند.

توضیح: «داستان فرگشت» مجموعه مطالبی ساده به همراه تصویر است که بر اساس کتاب «شاهد عینی: فرگشت» لیندا گاملین مناسب برای نوجوانان گردآوری شده است.

بخش اول: فسیل‌های اسرار آمیز

بخش دوم: لامارک

بخش سوم: داروین

بخش چهارم: شواهد زنده

بخش پنجم: توزیع گیاهی و جانوری

بخش ششم: شواهد فسیلی

ادامه دارد … /